شیکاریی گۆڕانکارییە ناخۆیییەکانی عێراق لە نێوان سەپاندنی دەسەڵات و هەڵسەنگاندنی کاریگەریدا

22 تەممووز 2026

گرنگیی ڕووداوەکانی ئەم دوایییەی بەغدا، تەنها لە ژمارەی ئەو دەستگیرکراوانە یان جۆری ئەو دۆسیە یاساییانەدا نییە کە لەم چەند ڕۆژەدا ورووژێنراون، بەڵکو لەو پرسیارە قووڵ و بێ ‌وەڵامەدایە کە ئەم ڕووداوانە پرسیارێکی جەوهەری کردە بنەڕەتی گفتوگۆ: ئاخۆ بە کرداری کێ عێراق بەڕێوە دەبات؟

پرسیارەکە، لەگەڵ ئەوەی لە ڕواڵەتدا زۆر سادە و کورت دەردەکەوێت، هەرچەندە لە واقیعدا دەری خستووەتە سەر ناوەڕۆکی ئەو قەیرانە بنەڕەتییەی کە لە دوو دەیەی ڕابردوودا، وەک سێبەرێک بەسەر پرۆسەی سیاسی و حکومڕانی عێراقدا باڵی کێشاوە. ڕەنگە ئەم پرسیارە بۆ خوێنەرێکی دەرەکی تەنها ڕستەیەک بێت، لەگەڵ ئەوەشدا بۆ هاوڵاتییەکی عێراقی کە لە نێوان دەسەڵاتی فەرمیی دامەزراوەکان و دەسەڵاتی نافەرمیی تۆڕە سێبەرەکاندا ژیان دەگوزەرێنێت، وەڵامەکەی وەک تەمومژێکی قووڵ و بێ کۆتایی وایە.

توێژینەوەکە، تەنها شیکاریی دۆخێکی سیاسیی کاتی ناکات، بەڵکو هەوڵ دەدات نەخشەی ئەو هێزە نادیارانە بکێشین کە لە پشتی پەردەوە بڕیار لەسەر چارەنووسی دارایی، ئەمنی و سیاسیی ئەم عێراقی فیدراڵن (Dodge, 2022) . گۆڕانکارییەکانی ئەم دوایییە، بەو ڕێکارانەی کە کەسایەتییە خاوەن پێگە سیاسی و دامەزراوەیییەکانی کردە ئامانج، جارێکی دیکە دەرگای گفتوگۆیەکی کۆن-نوێی لەسەر سروشتی دەسەڵات لە عێراق، سنووری حکومڕانی، و پێگەی ڕاستەقینەی ئەو لەناو تۆڕێکی ئاڵۆز و تێکەڵاوی ناوەندەکانی بڕیاردا کردەوە (International Institute for Strategic Studies, 2025).